Συναισθηματική ανάπτυξη του ατόμου

Τα βασικά συναισθήματα, όπως η χαρά, ο θυμός και ο φόβος, εμφανίζεται σταδιακά τον πρώτο χρόνο ζωής των ατόμων, από τη στιγμή που τα βρέφη διαφοροποιούν και συνδέουν τις συναισθηματικές τους αντιδράσεις με συγκεκριμένα γεγονότα.

Κατά τη νηπιακή ηλικία η συναισθηματική ανάπτυξη του ατόμου παίζει σημαντικό ρόλο στις διαπροσωπικές του σχέσεις και το βοηθά να αποδεχθεί τις κοινωνικές νόρμες. Ειδικότερα, στα μέσα του δεύτερου έτους τα νήπια αρχίζουν να κατανοούν τους κοινωνικούς κανόνες, ελέγχουν σε ένα πρώτο στάδιο τη συμπεριφορά τους και είναι περισσότερο ευάλωτα στον πόνο των άλλων, εκφράζουν, δηλαδή, για πρώτη φορά ενσυναίσθηση.

Στην προσχολική ηλικία σημειώνονται σημαντικές αλλαγές, καθώς τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν τα συναισθήματα και τις αιτίες τους, αναπτύσσουν την ικανότητα ελέγχου των συναισθημάτων τους και βιώνουν περισσότερο συναισθήματα που σχετίζονται με την αξιολόγηση του ίδιου τους του εαυτού.

Η συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών συνεχίζεται ραγδαία και στη μέση παιδική ηλικία (6-12 ετών) , κατά τη διάρκεια της οποίας τα παιδιά όχι μόνο βιώνουν δευτερεύοντα συναισθήματα, όπως η ενοχή ή η υπερηφάνεια, αλλά αρχίζουν να κατανοούν περισσότερο τόσο τα συγκεκριμένα συναισθήματα όσο και τις αιτίες που τα προκαλούν.

Όσον αφορά την περίοδο της εφηβείας, τη μεταβατική αυτή περίοδο από την παιδική στην ώριμη ηλικία, το στοιχείο που τη διαφοροποιεί από τις προηγούμενες ηλικιακές φάσεις είναι ότι κύριο αναπτυξιακό χαρακτηριστικό στον συναισθηματικό τομέα αποτελούν η μεγάλη ένταση και η αστάθεια της ψυχικής διάθεσης.

Οι έρευνες που σχετίζονται με τα συναισθήματα που βιώνουν οι μαθητές σε εκπαιδευτικά πλαίσια και κατά τη διαδικασία της μάθησης υποστηρίζουν ότι τα συναισθήματα αυτά είναι ποικίλα και επιδρούν σημαντικά στη μάθηση, στη μνήμη, στην ανάπτυξη και στην προαγωγή της ψυχικής υγείας των παιδιών.

Η εκπαίδευση των μαθητών σε θέματα που αφορούν στη συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον ίδιο τον εκπαιδευτικό με τη βοήθεια σχολικών ψυχολόγων, μέσα από προγράμματα πρωτογενούς πρόληψης, δηλαδή προγράμματα που αφορούν στο σύνολο των παιδιών της τάξης. Σκοπός των πρόγραμμα αυτών αποτελεί το να αποκτήσουν οι μαθητές τις κοινωνικές και συναισθηματικές ικανότητες, που θα τους βοηθήσουν ευρύτερα στην ψυχοκοινωνική τους προσαρμογή και στις σχέσεις τους με τους «σημαντικούς άλλους.

πηγή: Χρυσή Γ. Χατζηχρήστου (επιμ.) Αναγνώριση, έκφραση και διαχείριση συναισθημάτων στο Κοινωνική και συναισθηματική αγωγή στο σχολείο (2011), εκδόσεις Τυπωθήτω-Γιώργος Δαρδανός

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s