Διαστάσεις της αυτοαντίληψης: αυτοεκτίμηση

της Μαριτίνας Μηλαδοπούλου

Με τον όρο αυτοαντίληψη εννοούμε το είδος της αξιολόγησης που κάνει το άτομο για τον εαυτό του, εκφράζοντας την επιδοκιμασία ή την αποδοκιμασία του γι’ αυτόν. Το περιεχόμενό της αποτελείται από στοιχεία της κοινωνικής ταυτότητας, από προδιαθέσεις και σωματικά χαρακτηριστικά. Διαμορφώνεται βαθμιαία στα διάφορα αναπτυξιακά στάδια του ατόμου (βρεφική, προσχολική, σχολική, εφηβική ηλικία).

Η οικογένεια, το σχολείο, το πολιτισμικό πλαίσιο του ατόμου, η επίδραση του φύλου, η φυσική εμφάνιση και η προσωπική ιστορία του ατόμου αποτελούν παράγοντες που ασκούν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της αυτοαντίληψης του παιδιού. Στο παρακάτω ποίημα του Burns περιγράφονται με ιδανικό τρόπο οι αρχές που προσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας από εμάς καταλήγει να αντιμετωπίζει τον εαυτό του.


«Αν ένα παιδί αντιμετωπίζεται με επικρίσεις
μαθαίνει να καταδικάζει.
Αν ένα παιδί αντιμετωπίζεται με εχθρότητα
μαθαίνει να επιτίθεται.
Αν ένα παιδί γελοιοποιείται
μαθαίνει να είναι ντροπαλό.
Αν ένα παιδί ζει με την ντροπή
μαθαίνει να αισθάνεται ένοχο.
Αν ένα παιδί αντιμετωπίζεται με ανεκτικότητα
μαθαίνει να είναι υπομονετικό.
Αν ένα παιδί ενθαρρύνεται
μαθαίνει να έχει αυτοπεποίθηση.
Αν ένα παιδί επαινείται
μαθαίνει να αξιολογεί θετικά τους άλλους.
Αν ένα παιδί αντιμετωπίζεται με ευθύτητα
μαθαίνει να είναι δίκαιο.
Αν ένα παιδί νιώθει ασφάλεια
μαθαίνει να πιστεύει στους άλλους.
Αν ένα παιδί είναι αποδεκτό
μαθαίνει να αγαπά τον εαυτό του».

Ερευνητικά δεδομένα υποστηρίζουν την υπόθεση ότι οι προσδοκίες των εκπαιδευτικών μπορούν να προβλέψουν αλλαγές στην επίδοση και τη συμπεριφορά των μαθητών, ανεξάρτητα από τις προηγούμενες επιδόσεις και τα κίνητρά τους. Πολύ συχνά η αποτυχία των παιδιών στο σχολείο οφείλεται στο ότι οι δάσκαλοί τους δεν πιστεύουν ότι μπορούν να μάθουν, δεν προσδοκούν ότι θα μάθουν και άρα δεν ενεργούν με τέτοιον τρόπο που να τα βοηθήσουν να μάθουν. Όταν οι εκπαιδευτικοί πιστεύουν στις δυνατότητες των μαθητών τους γίνονται οι πιο ισχυροί σύμμαχοι στην προσπάθεια τους για εξέλιξη και ανάπτυξη όλων των πλευρών της προσωπικότητάς τους.


πηγή: Χρυσή Γ. Χατζηχρήστου (επιμ.) Διαστάσεις της αυτοαντίληψης, αυτοεκτίμηση στο Κοινωνική και συναισθηματική αγωγή στο σχολείο (2011), εκδόσεις Τυπωθήτω-Γιώργος Δαρδανός

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s